Người Sài Gòn uống cà phê như một nghi thức. Không vội vã, không cầu kỳ, chỉ đơn giản là ngồi xuống, gọi một ly đen đá hay bạc xỉu, và nhìn đường phố trôi qua. Đó là nét văn hóa đã tồn tại hàng thế kỷ, từ thời Pháp thuộc đến nay.
Những năm 1950–1970, cà phê vợt là biểu tượng của người lao động bình dân. Chủ quán dùng một chiếc vợt vải để lọc cà phê, pha trong siêu đất nung, rót ra ly nhỏ cùng đá viên. Vị đắng, thơm, hậu ngọt – không gì sánh bằng.
Sang những năm 2000, sóng specialty coffee từ phương Tây tràn vào, mang theo espresso, pour-over và cold brew. Ban đầu bị nhiều người coi là 'Tây quá', nhưng dần dần đã có chỗ đứng vững chắc với thế hệ trẻ. Những quán cà phê rang xay tại chỗ mọc lên khắp các quận trung tâm.
Dù trào lưu nào đến đi, quán cóc vỉa hè với chiếc ghế nhựa con con vẫn là 'linh hồn' của văn hóa cà phê Sài Gòn. Bởi ở đó, người ta không chỉ uống cà phê – người ta sống cuộc đời mình.
